Գլխավոր Վերլուծական Շատ մտածենք, քիչ խոսենք. Հայոց ցեղասպանության ճանաչման բանաձևի հետքերով

Շատ մտածենք, քիչ խոսենք. Հայոց ցեղասպանության ճանաչման բանաձևի հետքերով

100
0

Հայոց ցեղասպանության ճանաչման մասին ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի ընդունած վերջին բանաձևը դարձել է տարածաշրջանային և աշխարհաքաղաքական էական վերադասավորումների առիթ: Այո, ըստ էության հերթական առիթ, քան պատճառ, որովհետև նախընթաց իրադարձություններն ու համաշխարհային գործընթացները ոչ թե բխեցվել, այլ հանգել են դրան: Այդ համատեքստում, պետք է նոր զարգացումներ սպասել ինչպես հայ-ամերիկյան, հայ-ռուսական, այնպես էլ՝ ռուս-ադրբեջանական և թուրք-ամերիկյան հարաբերություններում…

Հայոց ցեղասպանության ճանաչման գործընթացն ու հարակից որոշումները, մի կողմից, ԱՄՆ օրենսդիր մարմնի ու այդ երկրի համար պատվաբեր քայլեր են, մյուս կողմից՝ Թուրքիային զսպելու քաղաքականության դրսևորում: Հարցի շուրջ ահա թե ինչպես են բաշխվում հայ որոշ վերլուծաբաների ու գործիչների կարծիքները համացանցային հարթակում:

«Ցավալի է, որ անմեղ զոհերի հիշատակը նորից դարձել է քաղաքական խաղերի մանրադրամ։ Հարյուր տարի է՝ ամերիկյան քաղաքական այրերը քննարկում են, իսկ հետո չեն քննարկում։ Զարթնում են, երբ իրենց պետք է, լռում են և իջնում ջրի հատակը, երբ պետք է սիրաշահել թուրքերին։ Ցեղասպանության ճանաչման հարցում պետք է մշակվի բոլորովին նոր ռազմավարություն և նոր պետական ու համազգային քաղաքականություն»,- կարծում է ԵՊՀ Քաղաքական ինստիտուտների եւ գործընթացների ամբիոնի վարիչ Գարիկ Քեռյանը:

Քաղաքագետի այս դիտարկման հետ անուղղակիորեն համամիտ է իրանագետ Վարդան Ոսկանյանը: Նրա կարծիքով, այնքան էլ հաճելի չէ, երբ հայ ազգի ողբերգությունը օգտագործում են ինչ-ինչ շահերից ելնելով:

«Պետական ազգերը, կարծում եմ, տարբերվում են մնացյալից նրանով, որ կարողանում են վեր կանգնել զգացականությունից և առաջ մղել սեփական շահը։ Հրճվանքը կամ հուսախաբությունը շատ մարդկային են, բայց, ըստ իս, անընդունելի պետության մակարդակում, հետևաբար՝ մեր առաջնային խնդիրն այս պայմաններում պետք է լինի խիստ մասնագիտորեն հստակեցնել մեր շահերը և ձևակերպել դրանք առաջ տանելու մեխանիզմները»,- նշում է Վարդան Ոսկանյանը:

Քաղաքական այս առևտրի մասին, ի դեպ, ակնարկեց Թուրքիայի ԱԳ նախարար Մևլյութ Չավուշօղլուն՝ գրեթե բաց տեքստով քննադատելով Միացյալ Նահանգներին: Ակներև է, որ վերջին շրջանում սրվել են թուրք-ամերիկյան հարաբերությունները: Պատճառները շատ են, օրինակները՝ ևս, թուրքական զինուժի Սիրիա ներխուժելուց սկսած մինչև Սոչիում Էրդողանի և Պուտինի ստորագրած հուշագիրը:

«Իմ կարծիքով, ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի ընդունած որոշումը հայերս պիտի ընդունենք հանգիստ, առանց ավելորդ էմոցիաների, ընդունենք ի գիտություն և գցենք համակարգիչ: Զուգահեռաբար, Հայաստանում ռուսական բազայում կենդանի ուժի թվի կրկնապատկման մասին լուրերն էլ պիտի ընդունենք առանց էմոցիոնալ կոմենտների, ընդունենք և գցենք համակարգիչ: Շատ մտածենք, քիչ խոսենք»,- այս համոզմանն է ԱՄՆ-ում բնակվող անվանի հոգեբույժ, արձակագիր, էսսեիստ Վարդգես Դավթյանը:

Ինչ վերաբերում է հայ-ռուսական և ռուս-ադրբեջանական հարաբերություններին, ապա վերջին շրջանում բավականին հետաքրքիր զարգացումներ են տեղի ունենում: Ռուսական լրատվամիջոցները պարբերաբար տեղեկացնում են ՌԴ-ում ակտիվացած հանցավոր խմբավորումների և հակառուսական տրամադրությունների մասին, որոնք, փաստորեն, խրախուսվում են Ադրբեջանի իշխանությունների կողմից, տարբեր տրամաչափի գործիչների և մեդիառեսուրսների միջոցով: Մինչդեռ Հայաստանի հետ Ռուսաստանի դաշնակցությունը վերջին օրերին նոր իրողություններ է սահմանում, այդ թվում՝ ՌԴ պաշտպանության նախարար Սերգեյ Շոյգուի հայաստանյան այցի և ռազմական գերատեսչությունների մակարդակով գործակցության ծրագրի ստորագրման շրջանակներում: Սրան զուգահեռ, Մոսկվան ջերմացնում է նաև հարաբերությունները Թուրքիայի հետ, ինչը նշանակում է, որ Անկարա-Բաքու տանդեմը դեռ հակակշիռ է ստեղծում ռուս-հայկական հարաբերությունների ֆոնին:

Դատելով այս ու այլ գործընթացներից՝ իսկապես պետք է սթափ լինել և ցանկացած սցենարի համար ունենալ համազգային ու պետական ռազմավարություն՝ Ցեղասպանության մասին ռոմանտիկ պատկերացումները փոխարկելով քաղաքական արդյունավետ քայլերի…

Արա Ալոյան

ԹՈՂՆԵԼ ՊԱՏԱՍԽԱՆ

խնդրում ենք մուտքագրել Ձեր մեկնաբանությունը!
խնդրում ենք մուտքագրել ձեր անունը այստեղ