Գլխավոր Իրավական Անցումային արդարադատություն իրականացնելը քաղաքական որոշում պիտի լինի

Անցումային արդարադատություն իրականացնելը քաղաքական որոշում պիտի լինի

2
0

Հայաստանում հեղափոխությունից հետո ամենից շատ քննարկվող հարցերից մեկը անցումային արդարադատության իրականացումն է, որի մասին խոսել է նաև վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը՝ նշելով, որ անցումային արդարադատության կիրառման շուրջ քննարկումներ են ունեցել իշխանափոխության հենց հաջորդ օրվանից։

Araratnews.am-ը հարցի շուրջ զրուցեց ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավոր Նիկոլայ Բաղդասարյանի հետ՝ պարզելու, թե ինչ փուլում են այդ մեխանիզմների մշակումը։

Պարո՛ն Բաղդասարյան, հեղափոխությունից հետո շարունակ խոսվում է անցումային արդարադատության իրականացման կարևորության մասին, ի՞նչ փուլում է այսօր գործընթացը, ե՞րբ հանդես կգաք նախաձեռնությամբ։

Անցումային արդարադատություն իրականացնելը քաղաքական որոշում պիտի լինի։ Սա իմ անձով չի պայմանավորված, սա պայմանավորված է քաղաքական թիմով նման հայտարարությամբ հանդես գալուց։ Իսկ  նախագծերի վերաբերյալ ուսումնասիրության փորձն արդեն իրականացվել է։

Իսկ ի՞նչ կասեք այն մասին, որ նախկին իշխանավորները վտանգներ են տեսնում անցումային արդարադատության կիրառման հետ կապված՝ նշելով, որ ուսումնասիրվում է այնպիսի երկրների փորձը, որտեղ այն իրեն չի արդարացրել։

Նրանք սխալվում են։ Նախ՝ ի՞նչ գիտեն՝ մենք ո՛ր երկրի փորձն ենք վերցրել։

Իսկ այդ մեխանիզմները որտեղի՞ց եք վերցնում, կարո՞ղ եք մանրամասնել։

Ոչ մի երկրի փորձ էլ որպես օրինակ չենք վերցրել։ Անցումային արդարադատության վերաբերյալ ուղենիշներ կան՝ ՄԱԿ-ի կանոնադրությունը և Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիրը, որոնց հիման վրա է իրականացվում մեր ուսումնասիրությունը։ Դա երկրի փորձի հետ կապ չունի։ Ուղղակի նայում ենք պետություններն ինչպես են կիրառում այդ ուղենիշները։

Պարոն Բաղդասարյան, կարծում եք այսօր մեր երկիրը կարիք ունի՞ անցումային արդարադատության։

Այո՛։ Մենք ուսումնասիրել ենք այդ խնդիրը, ակնհայտ է, որ մենք գտնվել ենք քվազի ժողովրդավարական կառավարման ձևի մեջ և հիմա անցում ենք կատարում ժողովրդավարական կառավարման ձևի, ինչի արդյունքում արձանագրվել է, որ եղել են ընտրախախտումներ, տնտեսական խախտումներ, արձանագրել ենք, որ եղել է մարդկանց քաղաքական իրավունքների խախտումներ, աշխատանքային իրավունքի խախտումներ և այսպես շարունակ։ Երբ արձանագրում ես մարդու իրավունքների խախտումները, պետք է իրավունքների վերականգնման համար միջոցներ ձեռնարկել, որը վերաբերում է կոնկրետ ժամանակահատվածի, հետևաբար կոնկրետ կարճ ժամանակահատվածով  իրավունքների վերականգնման համար անհրաժեշտ է ունենալ նման գործիքակազմ։

Այսինքն՝ անցումային արդարադատության կիրառմամբ մենք կլուծե՞նք քրեաիրավական կարգավորումներում առկա բացերը։

Անցումային արդարադատությունը կոնկրետ իրավական որոշակի հարթություն կարգավորելու համար է, որն ինչ-որ ժամանակահատվածի վրա է տարածվում։ Այդ օրենսդրական օբյեկտն ազդելու է կոնկրետ ժամանակահատվածի և կոնկրետ իրավիճակների վրա։

Իսկ արդյոք ճի՞շտ են այն լուրերը, որ դուք փաստաբան, ՍԴ դատավորի նախկին թեկնածու Վահե Գրիգորյանի հետ եք այս օրենսդրական նախաձեռնության վրա աշխատում։ 

Այս պահին ոչ մեկի հետ չենք մշակում այս փաթեթը։ Այլ հարց է, որ քննարկումներ ենք իրականացնում։ Այսինքն՝ հանդիպում ենք, քննարկում ենք տարբեր փորձագետների, հասարակական կազմակերպությունների, միջազգային փորձագետների հետ։ Այս կոնսուլտացիաներն անում ենք, որ Հայաստանի համար լավագույն փորձը ձեռք բերենք, տեսնենք՝ որտե՛ղ են թերությունները, որտե՛ղ են խնդիրները։ Մենք գիտելիք ենք կուտակում, դրանից հետո կմշակենք նախագծերը և օրենսդրական նախաձեռնությամբ հանդես կգանք։