Ուրբաթ , 21 Հունիս 2019

    outputra5huxgif
    °
    Home » Լուրեր » Ինչպե՞ս երկարացնել Ալցհեյմերով հիվանդի կյանքը երաժշտությամբ. բելգիահայ ջութակահար (տեսանյութ, լուսանկարներ)

    Ինչպե՞ս երկարացնել Ալցհեյմերով հիվանդի կյանքը երաժշտությամբ. բելգիահայ ջութակահար (տեսանյութ, լուսանկարներ)

    Ինչպե՞ս երկարացնել Ալցհեյմերով հիվանդի կյանքը երաժշտությամբ. բելգիահայ ջութակահար (տեսանյութ, լուսանկարներ)
    Հունիս 8, 2019 12:55 Լուրեր, Մշակույթ A+ / A-

    Ամիսներ առաջ  անդրադարձել էինք վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի՝ Բրյուսել կատարած այցին եւ գրել, թե այցն ինչ արդյունքներ է տվել: Զրուցել էինք Լյուվենի համալսարանի դոկտոր, պրոֆեսոր, երաժիշտ, մարտի 3-6-ը Բելգիայի պատվիրակության անդամ Տիգրան Մահտեսյանի հետ: Հարցազրույցում նաև գրել էինք, որ կներկայացնենք Բելգիայում հաջողության հասած Լյուվենի համալսարանի երաժիշտ, դոկտոր, պրոֆեսոր, ջութակահար Տիգրան Մահտեսյանին: Տեղեկացնենք, որ մաեստրո Տիգրան Մաhտեսյանին Ամատի լարային գործիքների վարպետների հնագույն ընտանիքի ստեղծած բացառիկ ջութակ նվագելու ցմահ իրավունք է տրվել։

    Araratnews.am-ը Տիգրան Մահտեսյանի «Ֆեյսբուքի» էջից տեղեկացավ, որ  ջութակահարը համերգային շրջագայություն է սկսել: Մայիսի 28-ին ջութակահարը ելույթ է ունեցել Օրենբուրգում, իսկ հունիսի 18-ին մեկնելու է Չինաստան:

    Տիգրան Մահտեսյան

    Պարո՛ն Մահտեսյան, ձեր տպավորությունը Օրենբուրգի ձեր համերգից եւ ռուս հանդիսատեսից:

    Շատ բարձր տպավորություն ունեմ, քանի որ ռուս հանդիսատեսը պրոֆեսիոնալ է: Ինչպես տանը՝ Հայաստանում է բարդ նվագելը, այնպես էլ Ռուսաստանում եւ Բելգիայում: Այդ տան զգացողությունն ունեմ այս երեք երկրներում: Շատ գոհ մնացինք այս համերգից, չնայած ես հազվադեպ է լինում, որ գոհ մնամ համերգից: Ասում եմ՝ նորմալ էր, սակայն այս անգամ ամեն ինչ լավ էր: Մոսկվայում առաջին անգամ էր բելգիական իմ նվագախումբը ելույթ ունենում: Նվագեցի Բախի գործերից մի հատված եւ Կոմիտասի «Կռունկը»՝ Շառլ Ազնավուրի ծննդյան օրվա կապակցությամբ: Ընդ որում՝ «Կռունկը» նվագեցի բարդացված տարբերակով:

    մահտեսյան2

    Ինչպե՞ս եք որոշում, թե որ երաժիշտների ստեղծագործությունները պետք է կատարեք: 

    Նվագում եմ այն երաժիշտների ստեղծագործությունները, որոնք պահանջում են: Բրյուսելում ելույթ ունենալիս, օրինակ, մեկ ժամ սոլո եմ նվագել, որը շատ բարդ է: Մոսկվայի Մեծ դահլիճում՝ կոնսերվատորիայի պրոռեկտորի հետ,  նվագել եմ Բեթհովենի սոնատները:

    Ասեմ նաև, որ աշխարհահռչակ  երաժիշտ Սերգեյ Սլոմինսկին հրավիրեց ինձ կատարելու իր ստեղծագործությունը, հետո ինձ համարեց վարպետ: Ինձ համար դրանից մեծ գովեստ չկա:

    Դուք նաև մանկավարժական գործունեություն ենք ծավալում: Դա չի՞ խոչընդոտում ձեր համերգային շրջագայություններին, թե ազատ ժամանակ այնքան ունեք, որ  ձեր փորձն ու  գիտելիքները տալիս եք երիտասարդներին:

    Հիմա շատ համերգներ ունեմ, դասավանդելու ժամանակ չկա: Մինչեւ 2023 թվականը գրանցված համերգներ ունեմ: Կատարող ջութակահարը չի ցանկանում դասավանդել: Հայտնի ջութակահարներն ասում են՝ կամ պետք է դասավանդես, կամ պետք է նվագես: Պետք է դասավանդես, երբ դադարում ես նվագել:

    Ասացիք՝ մինչեւ 2023 թիվը համերգներ ունեք: Դասական երաժշտության սիրահարները ձեզ Հայաստանում կտեսնե՞ն:

    Խոսակցություններ կան, որ հնարավոր է հրավիրեն, բայց կոնկրետ  առաջարկ հիմա չկա: Ես միշտ պատրաստ եմ  Երեւանում նվագելու:

    Ըստ Ձեզ՝  ձեր հրավերների բացակայության պատճառը  ո՞րն է: 

    Պատճառը ֆինանսի բացակայությունն է, չնայած այլ խնդիրներ եւս կարող են լինել: Ցանկություն կա, օրինակ՝ դասական երաժշտության սկավառակ ձայնագրել,  սակայն  պատի ենք դեմ առնում, ֆինանսական խնդիրներ ունենում: Հայաստանում շատ լավ երաժիշտներ Արամ Թալալյանն  ու Արմեն Բաբախանյանը, օրինակ, անում են ամեն ինչ, որ  կարողանամ գալ Հայաստան: Բայց առայժմ ոչ մի հստակ բան չկա:

    Ձեր կարծիքը հայ դասական երաժշտության, երաժիշտների, երգացանկերի մասին: 

    Մեր դասական երաժշտությունը ֆենոմենալ ռեպերտուար ունի, սակայն աշխարհը չգիտի դա, չնայած մեզ թվում է հակառակը:  Երբեմն շատ ենք հեքիաթների աշխարհում ապրում, թե հայ երաժշտության մասին աշխարհը գիտի: Դա բլեֆ է: Ով էլ ծանոթ է, շատ նեղ զանգված է  եւ դա: Եւ ամոթ է մեզ, որ այդքան քիչ մասսա է ծանոթ հայկական երաժշտությունը:  Արմեն Բաբախանյանի հետ պատրաստ ենք ձայնագրելու հայկական եւ եւրոպական երաժշտական կտորների սկավառակ,  սակայն դա  ոչ ոք չի անում: Գագիկ Ծառուկյանը, օրինակ, Հայաստանում աջակցում է  մարզիկներին, որը շատ ուրախալի է: Մի կողմ թողնենք, թե ինչ քաղաքականություն է վարում: Ես ասեմ նաև, որ հայկական մշակույթը ներկայացնելու համար մեզ անհրաժեշտ է մոտավորապես մի 100 ձայնասկավառակ: Բայց գոնե սկզբնական շրջանում մի 10 ձայնասկավառակ պետք է:  Քանի որ քաղաքականության մասին էլ խոսեցինք, ասեմ, որ չեմ ցանկանում հիմա քաղաքականության մասին խոսել: Բայց եթե Հայաստանը ինձ վստահի որեւէ ոլորտի ղեկավարում, որը քաղաքականության հետ կապված կլինի, ես կխոսեմ  դրա մասին:

    Կարծիք կա, որ փոփ երաժշտությունը «հաղթում» է դասական երաժշտությանը: Ավելին՝ փոփ երաժշտությունն այսօր եկամտաբեր է, քան դասականը: 

    Եթե մարդը ցանկանում է ակուստիկ գործիքից «դեղ» ստանալ, առողջ լինել, նա կլսի դասական երաժշտություն: Փոփ երաժշտությունը հիվանդացնում է մարդուն, իսկ մարդուն դեպի փոփ երաժշտություն տանողներն ապրում են լյուքսում, լսում են ակուստիկ երաժշտություն: Ի դեպ, ջութակի ձայնը մարդու առողջությանն ամենալավն է ազդում:

    Դուք երաժշտությունն ու բժշկությունը միմյանց կապող ծրագիր եք իրականացնում: Կմանրամասնե՞ք՝ ինչի մասին է խոսքը: 

    Մի ծրագիր ենք արել Լյուվենի համալսարանում: Ֆանետոգրամա սարքով որոշում ենք երգողի ձայնը՝ սոպրանո, մեցոսոպրանո եւ այլն, քանի որ երբեմն պրոֆեսորները լսելիս սխալվում են, իսկ մեր սարքը չի սխալվում: Երկրորդ՝ մենք համարյա ապացուցել ենք՝ երաժշտական դպրոց հաճախածները Ալցհեյմերով հիվանդանալու քիչ հավանականություն ունեն: Իսկ եթե մարդը Ալցհեյմերով հիվանդանալու հավանականություն ունի, մենք սկսում ենք հավաքել տվյալ մարդու երաժշտական սիրված կտորները: Երբ մարդը հիվանդանում է Ալցհեյմերով,  մենք կարողանում ենք այդ երաժշտական սիրված կտորներով հիվանդի կյանքը մի քանի տարով երկարացնել:  Այսինքն՝ հիվանդի երաժշտական սիրված  կտորներով շփվում ենք հիվանդի հետ, բայց ենթագիտակցական մակարդակում: Աուտիզմով հիվանդների համար էլ իմպլանտներ ենք ստեղծում եւ բաց ուղեղից հստակ ազդանշաններ ենք ստանում:  Ես մշակել եւ դասախոսություն եմ կարդացել «Լեզվի եւ լսողական տեղեկատվության փոխազդեցությունը երաժշտական իմաստաբանությունում» թեմայով Օրենբուրգում: Ու ասեմ, որ այս ամենն արվում է պրոֆեսոր, գիտնական, ՀՀ քաղաքացիություն ստացած Մարկ Վան Հյուլեի գլխավորությամբ: Մի նորարարություն եւս արել ենք: Մարկ Վան Հյուլեի ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ ուղեղի հստակ ազդանշաններով կարելի է ղեկավարել մարդու մատները:

    Ըստ ձեզ՝ երաժշտությունը ազգություն ճանաչո՞ւմ է, եւ ինչ է երաժշտությունը ձեզ համար:

    Ինձ համար երաժշտությունը զրույց է Աստծո հետ, նաև մեդիտացիա: Երաժշտությունը բացում է  բոլոր սահմանները, դռները:  Ի դեպ, իմ համերգներից մեկին ներկա էր մի ադրբեջանուհի, որը նվերով եկել էր իմ համերգին: Մարդն ու արվեստը ամենաբարձր արժեքն են:

    մահտեսյան1

    Սոնա Դավթյան


    scroll to top